Katedra Bezpieczeństwa Społecznego i Edukacji dla Bezpieczeństwa

Katedra Bezpieczeństwa Społecznego i Edukacji dla Bezpieczeństwa stanowi nowoczesne, interdyscyplinarne środowisko badawczo-dydaktyczne, którego działalność koncentruje się na analizie oraz kształtowaniu bezpieczeństwa człowieka w dynamicznie zmieniającym się świecie. Wspólną płaszczyzną prowadzonych badań i zajęć dydaktycznych jest perspektywa bezpieczeństwa społecznego – rozumianego jako zdolność jednostek i wspólnot do funkcjonowania w warunkach niepewności, ryzyka oraz wielowymiarowych zagrożeń – a także rola edukacji jako kluczowego mechanizmu wzmacniania tej zdolności.

 

Działalność naukowa

Badania realizowane w Katedrze obejmują szerokie spektrum zagadnień związanych z bezpieczeństwem społecznym, edukacją dla bezpieczeństwa oraz funkcjonowaniem jednostki w złożonym środowisku społecznym, politycznym i technologicznym. Ich istotą jest łączenie perspektywy systemowej – odnoszącej się do instytucji, polityk publicznych i struktur bezpieczeństwa – z ujęciem indywidualnym, koncentrującym się na kompetencjach, postawach i odporności jednostki.

Szczególne miejsce zajmują badania nad zarządzaniem bezpieczeństwem, w tym zarządzaniem kryzysowym, ochroną ludności i obroną cywilną, a także funkcjonowaniem systemów ratowniczych i organizacją bezpieczeństwa na poziomie krajowym oraz międzynarodowym. Istotnym kierunkiem analiz jest również bezpieczeństwo obszarów zurbanizowanych oraz rola instytucji publicznych w reagowaniu na współczesne zagrożenia cywilizacyjne.

Katedra rozwija także badania nad społecznymi i kulturowymi uwarunkowaniami bezpieczeństwa, obejmujące m.in. sytuację mniejszości narodowych i etnicznych, bezpieczeństwo kulturowe oraz ochronę dziedzictwa. Równolegle podejmowana jest problematyka wychowania, funkcjonowania rodziny i szkoły, komunikacji społecznej oraz zagrożeń dotyczących młodzieży.

W odpowiedzi na wyzwania współczesności intensywnie rozwijany jest obszar badań nad bezpieczeństwem w środowisku cyfrowym. Obejmuje on analizę roli technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa oraz zagrożeń informacyjnych, takich jak dezinformacja i manipulacja. W tym kontekście szczególną uwagę poświęca się edukacji medialnej, kompetencjom cyfrowym oraz budowaniu odporności informacyjnej jednostek i społeczeństw.

Uzupełnieniem prowadzonych badań jest wymiar międzynarodowy, obejmujący analizę systemów ochrony praw człowieka oraz prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych, traktowanych jako integralny element szeroko rozumianego bezpieczeństwa społecznego.

 

Działalność dydaktyczna

Oferta dydaktyczna Katedry odzwierciedla interdyscyplinarny charakter prowadzonych badań i łączy wiedzę z zakresu bezpieczeństwa, nauk społecznych oraz edukacji. Program zajęć został zaprojektowany w sposób umożliwiający studentom zdobycie zarówno solidnych podstaw teoretycznych, jak i praktycznych kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w środowisku współczesnych zagrożeń.

Realizowane zajęcia obejmują m.in. problematykę bezpieczeństwa społecznego i współczesnych zagrożeń cywilizacyjnych, zarządzania kryzysowego i ochrony ludności, organizacji sektora publicznego, bezpieczeństwa międzynarodowego oraz polityki bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Istotnym elementem kształcenia są również zagadnienia konfliktów zbrojnych, praw człowieka, pomocy humanitarnej, funkcjonowania mniejszości oraz bezpieczeństwa kulturowego.

Katedra oferuje także nowoczesne treści dydaktyczne związane z cyberbezpieczeństwem, analizą i weryfikacją informacji (w tym wykorzystaniem narzędzi OSINT), technologiami cyfrowymi i sztuczną inteligencją w edukacji, a także edukacją medialną i rozwojem kompetencji cyfrowych. Uzupełnieniem są zajęcia z zakresu komunikacji społecznej oraz pedagogiki społecznej, koncentrujące się na funkcjonowaniu jednostki i grup w warunkach współczesnych wyzwań.

Integralną częścią oferty dydaktycznej są seminaria dyplomowe oraz zajęcia rozwijające kompetencje praktyczne, takie jak analiza informacji, wystąpienia publiczne czy świadome i odpowiedzialne funkcjonowanie w przestrzeni społecznej i cyfrowej.

 

Współpraca i aktywność

Katedra aktywnie uczestniczy w międzynarodowym życiu akademickim i społecznym. Jej pracownicy biorą udział w programach wymiany dydaktycznej (m.in. Erasmus+, zajęcia prowadzone na uczelniach w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Grecji czy Portugalii), międzynarodowych konferencjach naukowych oraz projektach badawczych i edukacyjnych finansowanych ze środków europejskich.

Realizowane projekty obejmują m.in. zagadnienia integracji społecznej, funkcjonowania migrantów na rynku pracy oraz bezpiecznego wykorzystania nowych technologii w edukacji (np. projekty dotyczące integracji migrantów i kobiet afgańskich na europejskim rynku pracy czy „LabCon – A Knowledge Laboratory for New Technologies”, poświęcony bezpiecznemu wykorzystaniu technologii komunikacyjnych w uczeniu się).

Prowadzona jest również współpraca z instytucjami publicznymi oraz organizacjami pozarządowymi (m.in. zajmujące się ochroną dziedzictwa kulturowego i pamięci historycznej), obejmująca działalność ekspercką, edukacyjną i społeczną. Pracownicy Katedry angażują się w działalność stowarzyszeń oraz inicjatyw lokalnych, a także pełnią funkcje w redakcjach czasopism naukowych.

Istotnym obszarem działalności jest popularyzacja wiedzy – organizacja i prowadzenie warsztatów oraz szkoleń dla nauczycieli, pedagogów, dzieci i młodzieży (w tym z zakresu wielokulturowości, edukacji dla bezpieczeństwa, komunikacji czy ochrony dziedzictwa kulturowego), często realizowanych we współpracy z instytucjami oraz sektorem społecznym.

 

Tożsamość i kierunki rozwoju

Spójność działalności Katedry wynika z przekonania, że bezpieczeństwo społeczne i procesy edukacyjne są ze sobą nierozerwalnie powiązane. Dlatego zarówno badania, jak i dydaktyka koncentrują się na przygotowaniu jednostki do funkcjonowania w warunkach niepewności, rozwijaniu jej kompetencji poznawczych, społecznych i cyfrowych oraz wzmacnianiu odporności na zagrożenia – od poziomu lokalnego po globalny. Integracja perspektywy bezpieczeństwa i edukacji stanowi fundament tożsamości Katedry oraz wyznacza kierunek jej dalszego, dynamicznego rozwoju.

 

dr hab. Małgorzata Bereźnicka prof. UKEN-Kierownik Katedry

• dr hab. Danuta Kaźmierczak, prof. UKEN
• dr Klaudia Cenda-Miedzińska, prof. UKEN
• dr Katarzyna Pabis-Cisowska
• dr Emilia Musiał
• dr Julia Gawęcka